← Search

Data · dataset · 2026

Dendrochronologisch onderzoek Prinsenhof Simon de Mirabellostraat Gent (BAAC project 25.0044)

Listed in IISH Dataverse

In 2024 zijn grote structuren van beschoeiingen opgegraven op de beschermde site van het Prinsenhof in de Simon de Mirabellostraat te Gent door BAAC Vlaanderen (Onderzoekscode.2002D288, BAAC Vlaanderen projectcode 2022-0166).

Description

Het zijn de restanten van een brede slotgracht en laatmiddeleeuws siereiland dat vermoedelijk teruggaat op een middeleeuwse motte. In de late middeleeuwse en in de nieuwe tijd is het complex bewoond door de graven van Vlaanderen en de Bourgondische hertogen.

Er is een grote selectie van 91 houtmonsters gezaagd uit het constructiehout voor de inzet van dendrochronologisch onderzoek, met als doel de ouderdom van het hout en het kapjaar van de boom zo nauwkeurig mogelijk te bepalen. Er zijn 35 houtmonsters uit de zeven structuren (A, B, C1, D, I, J en K) ingezet voor de natuurwetenschappelijke uitwerking. Het onderzoek heeft geresulteerd in een datering van vijf van de zeven structuren.

Read the rest (7 more)

Structuur A, de beschoeiing van het eiland (S5034), is zeer nauwkeurig in de tijd te plaatsen. Het kapjaar van vijf monsters (M53, M55, M59, M60 en M62) dateren in de late winter/vroege voorjaar van 1423. De eiken zijn gekapt terwijl de sapstroom van de bomen al op gang was gekomen.

De toename van de sapstroom is in sterke mate licht en temperatuur afhankelijk en de timing verschilt per jaar. Daarom spreken we voor het gemak van een kapseizoen in late winter/vroege voorjaar. De beschoeiing zou op zijn vroegst in het voorjaar en de zomer zijn aangelegd.

Het is echter niet ongebruikelijk dat het vervoer, het bewerken en zagen, en het drogen van hout enkele jaren in beslag nemen. De beschoeiing kan dus ook in de jaren na 1423 zijn geconstrueerd. Structuur B, de interne beschoeiing van het eiland (S5035), is te dateren op basis van twee exacte kapdata: herfst/winter 1394 – 1395 (M85) en de herfst/winter 1405 – 1406 (M127).

De eiken zijn gekapt ná het groeiseizoen van 1394 en 1405 zodra de bladeren vallen, maar voor de aanwas van het groeijaar als de sapstroom weer op gang komt in 1394 en 1405. Het houtmonster uit structuur C, een verstevigingen binnen beschoeiing S5035, is niet te dateren. Van structuur D, de westelijke beschoeiing van de slotgracht, dateert M25 met een vroegst mogelijk kapjaar ná 1754 ± 5, aangezien het houtmonster enkel kernhout bevat zonder spinthout.

Er is geen hout structuur E, structuur G en H onderzocht, omdat bij de waardering bleek dat het hout ongeschikt is (zie bijlage 1). Van structuur F zijn geen monsters ingezonden, omdat dit een recente beschoeiing betreft. Structuur I, een duiker S5109, is te dateren op basis van M47.

Het kapjaar dateert met een vroegst mogelijk kapjaar ná 1321 -6/+9. Tijdens het dendrochronologisch onderzoek viel op, dat beide planken van M47 een duidelijk mes-en-groef verbinding heeft. Dit kan een indicatie zijn voor hergebruik als deze houtverbinding geen functie heeft gehad binnen de constructie van de duiker.

Structuur J, de fundering van muur S5001, dateert met een kapjaar in de herfst/winter van 1568 – 1569 (M33). Het houtmonster uit structuur K, een steiger aan S5109 is net als structuur C niet te dateren.

Links

Where it is published

Catalogue records · 1

Topics

Provenance · 1 source records, 10 field assertions
SourceKeyLast seenRaw
IISH Dataversedoi:10.34894/ZWYM1712 d agoJSON v1
FieldAssertionExtractorEvidence
concepts[field].dataverse_subject:arts-and-humanitiessource · datasets iisg amsterdamconnector:datasets_iisg_amsterdam@1.0.0/subjects
concepts[field].dataverse_subject:earth-and-environmental-sciencessource · datasets iisg amsterdamconnector:datasets_iisg_amsterdam@1.0.0/subjects
concepts[field].local:field:earth-environmentalmapping · datasets iisg amsterdamconnector:datasets_iisg_amsterdam@1.0.0/subjects
concepts[field].local:field:humanitiesmapping · datasets iisg amsterdamconnector:datasets_iisg_amsterdam@1.0.0/subjects
created_datesource · datasets iisg amsterdamconnector:datasets_iisg_amsterdam@1.0.0
descriptionsource · datasets iisg amsterdamconnector:datasets_iisg_amsterdam@1.0.0/description
publication_datesource · datasets iisg amsterdamconnector:datasets_iisg_amsterdam@1.0.0
titlesource · datasets iisg amsterdamconnector:datasets_iisg_amsterdam@1.0.0/name
updated_datesource · datasets iisg amsterdamconnector:datasets_iisg_amsterdam@1.0.0
version_labelsource · datasets iisg amsterdamconnector:datasets_iisg_amsterdam@1.0.0